Quick menu:

England localisation bar

OK
  • Cymorth a Chefnogaeth

Bwyta'n iach

  • Print

Mae deiet iach a chytbwys yn rhan bwysig o gynnal iechyd a lles. Yn flaenorol mae rhaglenni wedi canolbwyntio ar fwyta 5-bob-dydd [WM1] a darparu ffrwythau a llysiau mewn ysgolion[WM2] Yn fwyaf diweddar, mae'r rhaglenni Lles[AW3]  hefyd wedi canolbwyntio'n gryf ar fwyta'n iach.

Dangosodd ein dysgu yn sgil prosiectau bwyta'n iach y canlynol i ni:

  • Mae plant sy'n byw mewn ardaloedd â lefelau amddifadedd uchel yn tueddu bwyta llai o ffrwythau a llysiau.
  • Mae plant yn bwyta llawer mwy o ffrwythau a llysiau pan gânt eu darparu iddynt am ddim yn yr ysgol.
  • Mae grwpiau du a lleiafrifoedd ethnig yn tueddu bwyta mwy o ffrwythau a llysiau.
  • Mae menywod a merched yn fwy tebygol o fwyta a bod yn ymwybodol o fuddion bwyta ffrwythau a llysiau.
  • Mae pobl o gefndiroedd difreintiedig yn fwy tebygol o gynyddu o ddechrau bwyta mwy o ffrwythau a llysiau o ganlyniad i ymyraethau rhaglen.
  • Mae mwynhau bwydydd iach yn gynyddol yn golygu bod pobl yn dechrau teimlo'n fwy brwdfrydig am goginio a bwyta ffrwythau a llysiau adref.
  • Mae darparu ffrwythau a llysiau'n dda o ran gwella deiet yn y tymor byr, ond mae angen mwy o ymchwil ar sut i gael effaith barhaus ar ddeiet.

Beth sy'n gweithio

Yn ôl ein dysgu, wrth greu rhaglen bwyta'n iach mae'n bwysig ystyried y canlynol:

  • Perchnogaeth ar y prosiect - Mae natur wirfoddol cymryd rhan yn helpu cynyddu'r ymdeimlad o berchnogaeth a rheolaeth, ac mae gweithgareddau a arweinir gan gymheiriaid yn helpu sicrhau bod y cynnwys a'r ffordd y rhennir yr wybodaeth yn addas ar gyfer y gynulleidfa darged.
  • Hyd yr ymyrraeth - Mae ymyraethau tymor hwy yn helpu datblygu a chadarnhau ymddygiadau bwyta'n iach; tra bod ymyraethau tymor byr (pedair wythnos yn gyffredinol) yn gweithio'n dda i ennyn diddordeb teuluoedd a phobl ifanc sydd â ffyrdd o fyw cythryblus.
  • Gwaith partneriaeth - Mae'n bwysig creu partneriaethau rhwng asiantaethau iechyd lleol, comisiynwyd a grwpiau cymunedol.
  • Mathau o weithgareddau - Mae cyfranogwyr yn hoffi gweithgareddau sy'n ymwneud â choginio a blasu bwydydd newydd, yn enwedig bwydydd y maent wedi'u tyfu eu hunain. Mae'n bwysig darparu ryseitiau clir a syml sy'n defnyddio dim ond nifer bach o gynhwysion ac i ddangos sut y gellir bwyta'n iach ar gyllideb fach. Dylai gweithgareddau fod yn ddiwylliannol briodol hefyd.
  • Nid yw'n ymwneud â bwyd yn unig - Gall ymdrin â'r holl agweddau sy'n chwarae rhan mewn datblygu ffordd iachach o fyw fod yn arbennig o effeithiol o ran cynyddu bwyta'n iach. Gall hyn gynnwys ychwanegu ymarfer corff at weithdrefnau bob dydd, coginio er mwynhad, gwella iechyd meddwl a chefnogi rheoli pwysau.
  • Pob oedran - Mae'n bwysig targedu oedolion a phlant trwy ystod o ymagweddau. Mae hyn yn helpu sicrhau y lledaenir yr un negeseuon adref ac yn yr ysgol. Mae plant a rhieni'n mwynhau coginio gyda'i gilydd a gwneud gweithgareddau grŵp eraill sy'n hyrwyddo rhyngweithio cymdeithasol a dysgu.

Dylid ystyried yr elfennau hyn yn ychwanegol at y ddeng ffactor llwyddiant allweddol[MH4]  prosiect lles[WM5]

ADBORTH